اچ آي وي و سالمندان

سالمندی دوره جدیدی از زندگی انسان‌ها با شرایط، نیازها و چالش‌های مربوط به خود می‌باشد. بهبود شرايط زندگي و افزايش طول عمر و اميد به زندگي پديده سالمندي را در جوامع به دنبال داشته است. آمارها نشان مي‌دهد كه از سال ۱۹۵۰ تا ۲۰۲۵ جمعيت سالخوردگان جهان شش برابر مي‌شود.

امروزه ابتلا به عفونت اچ‌آی‌وی تبدیل به یک معضل بزرگ جهانی شده است. در حال حاضر دسترسی به داروهای ضد ویروسی مؤثر بر عفونت اچ‌آی‌وی به طور چشم گیری افزایش یافته است و از طرفی داروهای جدید برای این بیماری به حدی اثربخش شده اند که دیگر به جای استفاده از لفظ بیماری مهلک، از عفونت اچ‌آی‌وی به عنوان یک بیماری مزمن یاد می‌گردد. این بدان معنی است که اگر فردی مبتلا به اچ‌آی‌وی زود تشخیص داده شود و به موقع درمان دارویی دریافت نماید و تمکین لازم را برای مراقبت و درمان این بیماری داشته باشد می‌تواند سال‌های بسیاری را هم چون دیگر افراد جامعه‌ی خود داشته باشد. این واقعیت منجر به سالمند شدن بیمارانی می‌شود که در سنین جوانی و یا نوجوانی به عفونت اچ‌آی‌وی مبتلا شده‌اند.

سالمندی

سالمندان مبتلا به اچ‌آی‌وی شرایط متفاوت‌تری نسبت به دیگر گروه‌های جمعیتی مبتلا دارند. علاوه بر تمامی معضلات اجتماعی، اقتصادی و عاطفی مبتلایان، این گروه با شرایط ویژه‌ی دوران سالمندی نیز مواجه می‌باشند. بیماری‌های قلبی عروقی، مشکلات تنفسی، بیماری‌های اسکلتی عضلانی، بیماری‌های بافت همبند و دیابت از عمده مسائلی است که سالمندان مبتلا به اچ‌آی‌وی علاوه بر دیگر مشکلات سلامتی با آن مواجه می باشند. افسردگی، حاشیه نشینی عاطفی و دیگر اختلالات روحی روانی از دیگر تهدیدهايی است که این افراد، علاوه بر دیگر بیماران با آن روبرو می باشند. نیازهای تغذیه‌ای سالمندان مبتلا به اچ‌آی‌وی متفاوت‌تر از سایر بیماران بوده و انگ و تبعیض ناشی از اچ‌آی‌وی این گروه را بیشتر از حمایت‌های اجتماعی محروم می سازد.

بر اساس آمار جمع آوری شده از دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی، تا تير ماه سال ۱۳۹۲ تنها ۲/۵ درصد از مبتلایان ايران در گروه سنی ۵۵ سال به بالا قرار داشته‌اند. از سوي ديگر بر اساس سرشماري عمومي نفوس و مسكن در سال ۱۳۹۰ حدود ۵/۷۲ درصد از كل جمعيت كشور را سالمندان بالاي ۶۵ سال تشكيل دادند، لذا در حال حاضر سالمندی و اچ‌آی‌وی به عنوان یک معضل جدی سلامتی مطرح نمی‌باشد، ولیکن سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۸۵ پيش بيني مي‌نماید تا سال ۱۴۲۹ جمعیت سالمندی کشور به ۲۴/۹ درصد از جمعیت کل برسد و روندی سریع‌تر از سایر گروه‌های جمعیتی را داشته باشد. از اين رو پیش بینی می‌شود که در دهه‌ی آتی ما نیز مسئله‌ای تحت عنوان اچ‌آی‌وی و سالمندی را تجربه نماییم.

در سراسر جهان، بیش از ۴ میلیون نفر با سن ۵۰ سال و یا بیشتر با اچ‎آي‌وي زندگی می‌کنند. گزارش سازمان ملل متحد نشان می‌دهد كه بیشترین تعداد افراد مسن مبتلا به اچ‎آي‌وي ( ۲/۵ میلیون نفر) در کشورهای آفریقایی زندگی می‌کنند. بنابراین افراد مسن مبتلا به اچ‎آي‌وي، نسبت رو به رشدي از کل ۳۵ میلیون نفري که با اچ‎آي‌وي زندگی می‌کنند را تشکیل می‌دهند. دلیل اصلی اين افزايش رشد تعداد افراد مبتلا به اچ‎آي‌وي، موفقیت‌هاي كسب شده در درمان اچ‎آي‌وي است كه باعث افزايش طول عمر و بهبود كيفيت زندگي افراد مبتلا شده است. دلیل دیگري كه براي اين موضوع مطرح است، افزايش تعداد افراد بالاي ۵۰ سال است كه به اچ‎آي‌وي مبتلا شده‌اند. اين مسئله نشان می‌دهد که نبايد برنامه‌های پیشگیری از  اچ‎آي‌وي را در این گروه سنی نادیده گرفت.

تحقیقات همچنین نشان داده است که خدمات پزشکی و اجتماعی براي افراد سالمند مبتلا به اچ‎آي‌وي، بايد با نیازهای اين گروه كه اين نياز ها اغلب پیچیده نيز هستند منطبق گردد. این امر به ویژه از اين نظر حائز اهميت است كه افراد مبتلا به اچ‌آي‌وي با افزایش خطر ابتلا به بیماری های مرتبط با سن روبرو هستند. نتايج  مطالعه‌اي در هلند كه بر روي افراد بالاي ۵۰ سال  اچ‎آي‌وي مثبت در مقايسه  با افراد بالاي ۵۰ سال اچ‎آي‌وي منفي انجام شده است نشان مي دهد كه افرادي كه با اچ‎آي‌وي زندگی می‌کنند در مقايسه با افراد هم سن خود كه اچ‎آي‌وي منفي هستند بیشتر احتمال دارد كه به یک بیماری مرتبط با افزایش سن مبتلا شوند. اين بيماري ها عبارتنداز:

سالمندی
* فشار خون بالا در ۴۵ درصد (۳۱ درصد در گروه مقایسه)
* حمله قلبی در ۴ درصد (۲ درصد در گروه مقایسه )
* بیماری شریان محیطی (ساخت رسوب چربی در شریان ها كه جریان خون به عضلات ساق پا را محدود مي نمايد) در ۳ درصد ( ۱ درصد در گروه مقایسه)
* مشکلات کلیوی در ۴ درصد (۲ درصد در گروه مقایسه)

سالمندی

به نظر می رسد اين مسئله تا حدی به خود اچ‎آي‌وي و آسیب وارده به سیستم ایمنی بدن مرتبط باشد. افرادی که برای یک دوره طولاني تعداد سلول‌های CD4 زیر ۲۰۰ داشته اند بیشتر احتمال دارد كه به اين بیماری‌ها مبتلا شوند. دانشمندان معتقدند كه این مسئله ممکن است باعث تسریع روند پیری شود. همچنين ابتلا به اين بيماري‌ها مي‌تواند به تفاوت در شیوه زندگی افراد مرتبط باشد. کسانی که با اچ‎آي‌وي زندگی می‌کنند احتمال مصرف سيگار بيشتر است، کمتر احتمال دارد كه از نظر فیزیکی فعال باشند و یا ورزش كنند، همچنين بیشتر احتمال دارد که چربی بیش از حد در شكم داشته باشند.

مشكلات به ويژه هنگامی رخ مي‌دهد كه سابقه مثبت بیماری قلبی یا دیابت در ساير اعضای خانواده وجود داشته باشد. لذا تغییر در سبک زندگی به خصوص هنگامي كه سابقه خانوادگی بیماری‌های قلبی وجود دارد بسيار بسيار مهم تر است.

Top