شبکه کشوری آموزش اچ آی وی/ایدز و بیماری های آمیزشی

بلوغ و تمایلات جنسی

بلوغ چیست؟

بین سن ۱۰ تا ۱۴ سالگی اکثر پسرها و دخترها کم‌کم متوجه شروع تغییراتی در بدنشان می‌شوند. به این تغییرات، که در طول چند سال اتفاق می افتند، بلوغ گفته می‌شود.

این تغییرات در تمامی پسرها و دخترها اما در زمان های مختلف و با میزان های متفاوت اتفاق می افتند. بلوغ همه‌ی افراد بین ۱۰ تا ۱۴ سالگی شروع نمی‌شود، در برخی افراد زودتر و در برخی دیگر دیرتر شروع می‌شود. هم‌چنین در برخی افراد تمامی تغییرات ممکن است در طول دو سال و در برخی دیگر در طول چهار سال اتفاق بیفتد. به طور کلی بلوغ در دخترها بین ۷ تا ۱۳ سالگی و در پسرها بین ۹ تا ۱۵ سالگی شروع می‌شود.

بلوغ دوره انتقال از مرحله کودکی به بزرگسالی و زمان کسب قدرت باروری است. بلوغ زمانی آغاز می‌شود که مقدار هورمون های جنسی در بدن شروع به افزایش می‌کند. این هورمون ها باعث تغییرات جسمی و هم باعث تغییرات احساسی می شوند.

اندام های جنسی

یک از مهم‌ترین تغییرات جسمی در بلوغ، رشد و تکامل اندام های جنسی است. به اندام های جنسی که در خارج از بدن وجود دارند “اندام تناسلی” و به آن هایی که در داخل بدن هستند “اندام مولد” گفته می‌شود.

شناخت بیشتر اندام جنسی دختر

در ناحیه ادراری تناسلی دختران سه مجرا وجود دارد. در جلو، مجرای ادراری قرار دارد که از طریق آن ادرار دفع می شود، در عقب مجرای مقعد وجود دارد که از طریق آن مدفوع دفع می شود. در بین این دو مجرا، مجرای سومی وجود دارد که به آن مجرای مهبلی می‌گویند.

از مجرای مهبلی به سمت داخل یک مسیر یا لوله کوچک وجود دارد، و به اندام های مولد درون بدن (رحم، لوله های رحمی و تخمدان ها) مرتبط  می شود که به آن مهبل (واژن) می‌گویند.

بعضی از نقاط مهم دیگر اندام جنسی یک دختر شامل این موارد هستند:

* چوچوله (کلیتوریس) که در بالای قسمت بیرونی اندام جنسی دختر قرار دارد و اندازه یک نخود است. چوچوله بسیار حساس بوده و برای فعالیت جنسی مهم است.

* لب های خارجی (Labia) اندام جنسی دختر

لب های خارجی، کلیتوریس و مجرای واژن روی هم فرج نامیده می شوند. در طول دوران بلوغ موهای زهاری( تناسلی) در این منطقه شروع به روییدن می کنند. سینه ها به اشکال و اندازه های مختلف در می‌آیند، بسیاری از دختران سینه هایشان در طول بزرگسالی نیز کوچک می‌ماند. همچنین رشد سریع تر یکی از سینه ها نسبت به دیگری عادی است. معمولا شکل سینه ها زمانی که به رشد کامل می‌رسند یکسان می‌شود. اگرچه اغلب دختران همیشه شکل و اندازه سینه هایشان کمی نامتقارن می‌شود.

در طی بلوغ جهش رشدی، رشد پستان ها، رشد موهای تناسلی اتفاق می افتد آخرین مرحله بلوغ در دختران عادت ماهیانه است.

قاعدگی (عادت ماهیانه) – وقتی که یک دختر دچار عادت ماهیانه می‌شود از مهبل او خون خارج می شود. در   ابتدای مهبل یپرده بکارت قرار دارد. پرده بکارت لایه ای غشایی است که  تقریباٌ مجرای مهبل را می پوشاند، اما  در آن فضای کافی برای عبور خون وجود دارد.  شکل و قوام آن در افراد مختلف متفاوت است  درتعداد قابل توجهی از افراد ، زمانی که دختر اولین رابطه جنسی خود را برقرار می نماید پرده بکارت پاره شده  و  ایجاد خونریزی می‌کند. ولی گاهی به دلیل شکل خاص و یا میزان اتساع آن ممکن است پارگی اتفاق نیفتد و در نتیجه خونریزی در هنگام اولین ارتباط جنسی  رخ ندهد.

شناخت بیشتر اندام جنسی پسر

بلوغ در پسران عبارت است از یک سلسله تغییرات جسمی و روانی که پشت سر هم می باشد به این مفهوم که پسرها به دنیای  نوجوانی رسیده و آمدگی مرد شدن را پیدا می نمایند. در پسران نیز بلوغ با افزایش سریع قد و تغییر در اندازه اندام های بدن همراه است،  اندام های جنسی بزرگ تر شده و موهای تناسلی شروع به رشد می کند.

اندام های تناسلی خارجی مردان شامل آلت تناسلی و بیضه ها هستند. آلت  عضوی خارجی است  که از وسط آن  مجرای ادراری عبور می کند. در آلت تناسلی سه توده قابل انقباض وجود دارد که با احتباس خون در خود باعث انقباض( نعوظ) می شود. مهم ترین بخش های آلت عبارتند از:

* بدنه : قسمت اصلی و بلند آلت

* کلاهک : نوک و یا سر آلت

* پوست ختنه‌گاه :پوستی که کلاهک را پوشانده است.

تمام پسرها هنگام تولد دارای پوست ختنه گاه هستند. جدا کردن پوست ختنه گاه را ختنه کردن می گویند. ختنه کردن به دلایل مذهبی، فرهنگی و یا به دلایل بهداشتی انجام می‌گیرد و  ثابت شده است که انجام ختنه باعث کاهش خطر ابتلا به اچ آی وی می‌شود.

در زیر آلت، کیسه بیضه قرار دارد که بیضه ها در درون آن است. سلولهای تولید کننده اسپرم ( سلول جنسی مرد) و سلول های  ترشح کننده هورمون جنسی در بیضه قرار دارد.

نعوظ: زمانی که آلت یک پسر سفت‌تر و طویل‌تر می‌شود اصطلاحاً به آن  نعوظ می گویند. این حالت معمولا زمانی اتفاق می افتد که فرد تفکرات عاشقانه یا جنسی دارد یا زمانی که به طور فیزیکی تحریک می‌شود. اما در دوران بلوغ  نعوظ آلت در پسران اغلب بدون هیچ تحریکی اتفاق می افتد.

انزال (جنب شدن) جنب شدن در هر زمان حتی زمانی که فرد خواب است نیز اتفاق می افتد. جنب شدن زمانی رخ می‌دهد که پسر از نظر جنسی در خواب تحریک شده و انزال صورت می‌گیرد. انزال یعنی مایع منی ( مایعی چسبناک که یک بخش آن اسپرم ها هستند)  از آلت وی خارج می‌شود. بعضی وقت‌ها پسرها  به واسطه خوابی که دیدند  جنب می شوند و گاهی حتی خواب‌های خود را به یاد می آورند. اما اغلب در هنگام بیدار شدن متوجه لکه‌ای خیس روی لباس خواب یا تشکشان می شوند. جنب شدن چیزی نیست که از آن خجالت  کشید ، بلکه این اتفاقی طبیعی است و در بسیاری از پسرها روی می دهد.

تخمک ها و اسپرم

درون بدن دختران دو اندام کوچک وجود دارد که به آن‌ها تخمدان می‌گویند. در درون این تخمدان ها صدها سلول جنسی به نام تخمک وجود دارد، که هر کدام به اندازه سر یک نخود هستند. در زمانی معین در طول بلوغ، تخمدان‌ها شروع به آزاد کردن این تخمک‌ها می‌کنند. معمولاً در هر ماه یک تخمک آزاد می‌شود که به این فرآیند تخمک گذاری می‌گویند.

به سلول های جنسی در پسران اسپرم می گویند، این سلول‌ها حتی از تخمک هم کوچک‌تر هستند. در زمان بلوغ بیضه‌های فرد شروع به ساختن اسپرم می کنند. اسپرم ها از طریق آلت از بدن خارج می شوند. به این عمل انزال می‌گویند و زمانی اتفاق می‌افتد که یک پسر به اوج لذت جنسی (یعنی ارگاسم) می رسد. وقتی یک پسر انزال می‌شود، میلیون ها اسپرم از بیضه‌های او در طول آلت حرکت می‌کنند و از انتهای آن خارج می‌شوند. اسپرم‌ها در ماده سفید چسبناکی وجود دارند که به آن مایع منی می‌گویند.

زمانی که اسپرم به تخمک می‌رسد معمولا با یکدیگر ادغام می شوند، و به این عمل لقاح می گویند. تخمک بارور شده ممکن است بعداً به جنین تبدیل شود که این اولین مرحله رشد بچه است.

چگونه تخمک و اسپرم به یکدیگر می رسند؟ – رابطه جنسی

معمول‌ترین راه وارد شدن اسپرم به بدن یک زن از طریق رابطه جنسی است.داشتن رابطه جنسی  معمولاً هم  هر دو جنس با  لذت همراه است،. اگر در جریان ارتباط جنسی میلیون ها اسپرم کوچک در طول مهبل به سمت بالا و گردن رحم (ورودی رحم) و رحم  حرکت می کنند و از آنجا به لوله های فالوپ( لوله های رحمی) می رسند. در یکی از لوله های فالوپ اسپرم ها ممکن است  به تخمکی که تازه از تخمدان آزاد شده است برسند. اسپرم ها دور تخمک را احاطه می‌کنند و سعی می‌کنند داخل آن شوند. در نهایت تنها یک سلول اسپرم با تخمک ادغام می شود. به این عمل لقاح یا حاملگی می‌گویند.

اسپرم و تخمک ادغام شده دوباره به سمت رحم بر می گردند و در پوشش نازکی که به آن خون می رسد مستقر می‌شوند و شروع به رشد می‌کنند. زمانی که تخمک بارور شده در رحم مستقر شود و شروع به رشد کند می گوییم حاملگی رخ داده است.

اگر اسپرم و تخمک به یکدیگر نرسند چه اتفاقی می افتد؟ – عادت ماهیانه

به طور متوسط کل چرخه قاعدگی (از اولین روز عادت ماهیانه تا روز قبل از عادت ماهیانه بعدی)، ۲۸ روز طول می کشد.

دخترها معمولاً در هر ماه یک تخمک آزاد می کنند و تا تخمک به لوله فالوپ برسد معمولا چند روزی طول می کشد. اگر  در طول این مدت، اسپرم به تخمک نرسد و آن را بارور نکند،  حاملگی رخ نمی دهد

بنابراین تقریباً ۱۴ روز بعد از آزاد شدن تخمک، لایه نازک رحم شروع به از بین رفتن می کند و از گردنه رحم و مهبل بیرون می ریزد. به این فرآیند قاعدگی می‌گویندو این همان خونی است که دختران در زمان عادت ماهیانه می بینند. در طول بلوغ، اولین عادت ماهیانه دختر نشان دهنده آزاد شدن اولین تخمک و توانایی او برای بچه دار شدن می باشد.

معمولاً عادات ماهیانه بین ۳ تا ۱۰ روز طول می‌کشند. تقریباً ۱۴ روز پس از شروع عادت ماهیانه قبلی، دختر دوباره تخم گذاری می‌کند (یک تخمک آزاد می کند)، و بار دیگر امکان حامله شدن را دارد. به این فرآیند” عادت ماهیانه، تخم گذاری، و عادت ماهیانه”، چرخه قاعدگی می‌گویند. به طور متوسط کل چرخه قاعدگی (از اولین روز عادت ماهیانه تا روز قبل از عادت ماهیانه بعدی)، ۲۸ روز طول می‌کشد، هم‌چنین  طول چرخه  قاعدگی بین ۲۱ روز تا ۳۵ روز نیز تقریباً عادی است.

شناخت بیشتر حاملگی

اگرچه هر تخمک در هر ماه تقریباً در یک زمان آزاد می‌شود، ولی این به این معنا نیست که زنان بتواند زمان دقیق حامله شدن یا  حامله نشدن خود را مشخص کنند. این به این خاطر است که دختران معمولاً راهی برای فهمیدن زمان دقیق تخم گذاری ندارند. روز تخم گذاری نه تنها در دختران مختلف متفاوت است، بلکه در هر دختر روز تخم گذاری در هر ماه نیز متفاوت است.

علاوه بر این اسپرم در درون بدن تا چند روز می تواند زنده بماند، بنابراین اگر تخمکی آزاد نشده باشد اسپرم ها می تواند تا چند روز زنده مانده و به محض تخم گذاری عمل لقاح انجام شود

تمام این‌ها به این معناست که اگر یک زن بخواهد از حاملگی جلوگیری کند اما رابطه جنسی داشته باشد، او و شریکش باید از وسایل پیش‌گیری از حاملگی استفاده کنند. همچنین زن و مرد زمانی که می‌خواهند رابطه جنسی داشته باشند، باید به بیماری‌های آمیزشی(  بیماری هایی که در طول رابطه جنسی از فرد مبتلا  به فرد دیگر منتقل می شوند)  نیز، توجه کنند. کاندوم ها تنها وسایلی هستند که هم از حاملگی و هم از ابتلای به بیماری های آمیزشی و ایدز می توانند  جلوگیری کنند.

اگر بخواهید از حاملگی جلوگیری کنید، استفاده از وسایل پیش گیرانه در هر بار برقراری رابطه جنسی مهم است. هم‌چنین مهم است که بدانید یک دختر ممکن است حامله شود حتی اگر:

* اولین باری باشد که رابطه جنسی برقرار می کند.

* قبل از اولین عادت ماهیانه خود رابطه جنسی داشته باشد (می‌تواند به این دلیل باشد که برای اولین بار تخم گذاری کرده است).

* در طول عادت ماهیانه خود رابطه جنسی داشته باشد ( زیرا اسپرم چند روز می تواند در بدن زنده بماند).

* پسر قبل از انزال آلت را از مهبل  خارج نماید( زیرا مایعاتی که قبل از انزال از آلت خارج می شوند گاهی اوقات حاوی اسپرم هستند).

از آن‌جایی که در طول حاملگی عادت ماهیانه اتفاق نمی‌افتد، اولین نشانه حاملگی می تواند قاعده نشدن باشد.  بنابراین هر خانم  اگر طبق زمان همیشگی عادت ماهیانه اش شروع نشود، باید هر چه سریع تر ه پزشک مراجعه نماید.. عادات ماهیانه به دلایل دیگری نیز به تعویق می افتند (مثلا زمانی که  فرد استرس دارد، یک رژیم سخت را رعایت می کند یا ناخوش است)، اما اگر زن در طول ماه قبلی رابطه جنسی داشته است، بهتر است برای اطمینان تست حاملگی بدهد.

Top