شبکه کشوری آموزش اچ آی وی/ایدز و بیماری های آمیزشی

درمان در زنان باردار

قبل از بارداری:

زوج هایی که مایل به بچه دار شدن هستند، باید از خطرات آن آگاه شوند و بدانند که اگرچه اقدامات بسیارموثری برای کاهش انتقال اچ آی وی از مادر به کودک وجود دارد، ولی هیچ گاه نمی توان این خطر را به صفر رساند.

اصول کلی که در این مورد باید در نظر گرفته شود عبارتند از:

* حتما قبل از اقدام به بارداری، زوج یا زوجین آلوده به اچ آی وی (زن، مرد یا هر دو باید درمان ضد رتروویروسی دریافت کند و ۴-۶ ماه پس از شروع درمان بار ویروسی چک شود و درست پیش از اقدام به بارداری، بار ویروسی در زوج یا زوجین غیر قابل شناسایی باشد.

* وقتی زن آلوده به اچ آی وی است و همسر وی آلوده نیست،

* بهترین روش بچه دار شدن تلقیح مصنوعی داخل رحمی است.

* وقتی مرد آلوده به اچ آی وی است و همسر وی آلوده نیست،

* ایمن ترین روش، استفاده از اهدای اسپرم است.

*اگر زوجین، اهدای اسپرم را نپذیرند، ضمن دریافت داروهای ضد رتروویروسی توسط مرد، استفاده از روش شستشوی اسپرم قویا توصیه می شود. در این شرایط اگرچه استفاده از پیشگیری قبل از تماس در فرد غیر مبتلا در کنار درمان دقیق فرد مبتلا بعنوان یک روش بالقوه کمک کننده به کاهش خطر انتقال ویروس مطرح شده است ولیکن هرگز نمیتواند جایگزین روش شستشوی اسپرم برای این گروه باشد لذا توصیه نمی شود و تحت هر شرایطی شستشوی اسپرم ارجح است.

*وقتی زن و مرد هر دو آلوده به ویروس اچ آِی وی باشند:

* زن و مرد هر دو تحت درمان ضد رتروویروسی قرار گیرند و پس از غیر قابل شناسایی شدن ویروس در هر دو، برای باردار شدن، فقط در زمان تخمک گذاری زن، از کاندوم استفاده نکنند.

* مادر باید قبل از بارداری از تمام خدمات پیش از بارداری که در کشور برای کلیه مادران باردارتوصیه می شود بهره مند گردد.

دوره بارداری

تشخیص زود هنگام زنان مبتلا به اچ آی وی برای سلامت آنها و مراقبت از نوزادان آنها بسیار مهم و سرنوشت ساز است. آگاهی از وضعیت عفونت اچ آی وی در مادر پیش از تولد نوزاد، مفید است زیرا:

* دسترسی سریعتر زنان مبتلا به اچ آی وی به خدمات مراقبت و درمان؛

* شروع هرچه سریعتر درمان ضد رتروویروسی (طی بارداری، در زمان زایمان و پس از تولد نوزاد)

* انجام زایمان برنامه ریزی شده از طریق سزارین به منظور کاهش انتقال اچ آی وی

* ارائه آموزشهای لازم به مادر در زمینه های:

*اجتناب از مصرف الکل و سیگار،

*چگونگی مراقبت از نوزاد و اقدامات اولیه ای که باید بلافاصله پس از تولد برای نوزاد صورت گیرد،

*خطرات انتقال اچ آی وی از طریق شیر مادر و توصیه به پرهیز از شیردهی و استفاده از جایگزین مطمئن

*تسریع در ارائه مراقبت های لازم به نوزاد شامل پیشگیری دارویی با داروهای ضدرتروویروسی، از آنجایی که احتمال انتقال ویروس از طریق خوردن شیر مادر نیز ممکن است، می بایست از همان بدو تولد مادران را از دادن شیر به نوزادان خود منع نمود به همین دلیل لازم است تغذیه جایگزین ارائه گردد و نیز نوزاد از نظر ابتلا ارزیابی گردد.

با توجه به موارد فوق، توصیه می شود که همه زنان باردار به انجام آزمایش و مشاره اچ آی وی تشویق شوند. در صورت موافقت مادر، توجه به نکات زیر ضروری است:

* در اولین ویزیت مادر باردار آزمایش اچ آی وی انجام شود؛

* تکرار آزمایش در سه ماهه سوم

* برای زنانی که تا کنون آزمایش نداده اند در زمان زایمان آزمایش سریع انجام شود.

درمان ضد رتروویروسی در مادران باردار

طبق تشخیص پزشک معالج در صورت نیاز به درمان برای خود مادر، درمان باید هر چه سریع تر بدون توجه به سن حاملگی شروع شود و در طی بارداری، حین زایمان و پساز آن تا مادام العمر ادامه یابد. در مورد زنانی که طبق صلاحدید پزشک نیاز به درمان ندارند لازم است، به منظور پیشگیری از انتقال ویروس به نوزادشان، پیشگیری داروی ضد رتروویروسی دریافت کنند.

درمان بعد از زایمان در مادران:

همواره ارجحیت با عدم قطع داروها است. باید به خاطر داشت که لازم است مادران پس از زایمان نیز درمان دارویی خود را ادامه دهند.

مشاوره پیشگیری از بارداری یکی از جنبه های مهم مراقبت بعد از بارداری است. با این که کاندوم در همه موارد به منظور پیشگیری از انتقال عفونت های آمیزشی و اچ آی وی توصیه می شود، ولی میزان بارداری ناخواسته با استفاده ازکاندوم به تنهایی، زیاد است و بیمار باید درباره استفاده از سایر روشهای پیشگیری از بارداری در کنار کاندوم مشاوره شود.

مشاوره برای شیردهی

در ایران با توجه به اینکه دولت وظیفه تامین شیر جایگزین برای زنان آلوده به اچ آی وی را برعهده دارد، زنان آلوده به اچ آی وی به هیچ وجه نباید به نوزاد خود شیر دهند، حتی اگر تحت درمان داروهای ضد رتروویروسی باشند. لازم است تاکید شود که خطر انتقال ویروس به نوزاد با شیردهی متناوب(گاهی شیر مادر و گاهی شیر خشک) بیشتر خواهد بود.

درمان پیشگیرانه در نوزاد مادران آلوده به اچ آی وی

درمان پیشگیرانه با استفاده از داروهای ضد رتروویروسی برای نوزادان مادران آلوده به اچ آی وی باید در اولین فرصت ممکن پس از زایمان و ترجیحاً ۶ تا ۱۲ ساعت پس از زایمان آغاز شود و به مدت ۴ تا ۶ هفته نیز ادامه یابد.

Top